Συντάκτης: Maria

Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος “Take prevention science training to the substance use and crime prevention frontline – POLITEIA” που υλοποιείται στη χώρα μας, με το συντονισμό του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ) και του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστημών και Ιατρικής Ακρίβειας “Κώστας Στεφανής” (ΕΠΙΨΥ), διοργανώθηκε με το Δίκτυο Κέντρων Πρόληψης Κεντρικής Μακεδονίας, σεμινάριο κατάρτισης στην επιστήμη της πρόληψης. Το διήμερο σεμινάριο, υλοποιήθηκε στις 7 & 8 Απρίλη 2023 στη Θεσσαλονίκη και φιλοξενήθηκε από το Κέντρο Πρόληψης ΠΥΞΙΔΑ, που συμμετέχει ενεργά στην προσπάθεια. Στο πρόγραμμα POLITEIA συμμετέχουν 15 φορείς από 14 ευρωπαϊκές χώρες, με τη συνεργασία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για τα ναρκωτικά (EMCDDA, www.emcdda.europa.eu) και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για την Έρευνα στην Πρόληψη (EUSPR, www.emcdda.europa.eu), καθώς την υποστήριξη του Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Πρόληψη του Εγκλήματος (UNODC, www.unodc.org ) και του Ευρωπαϊκού Δικτύου για την Πρόληψη της Εγκληματικότητας (EUCPN, www.eucpn.org). Από την Ελλάδα συμμετέχει το ΕΚΤΕΠΝ-ΕΠΙΨΥ. Βασικοί στόχοι του Politeia είναι:

-η δημιουργία ενός προγράμματος κατάρτισης για την επιστήμη της πρόληψης, το οποίο απευθύνεται σε επαγγελματίες που εμπλέκονται στην υλοποίηση της πρόληψης,

-η αποτύπωση των παρεμβάσεων που υλοποιούνται σε επιλεγμένες περιοχές και η ενίσχυση του σχεδιασμού τους,

-η διερεύνηση των παραγόντων κινδύνου και των προστατευτικών παραγόντων μιας επιλεγμένης κοινότητας.

Οι δράσεις του POLITEIA απευθύνονται σε διάφορους επαγγελματίες που ασχολούνται με την πρόληψη εξαρτητικών και άλλων επικίνδυνων συμπεριφορών και, συγκεκριμένα, με την υλοποίηση παρεμβάσεων σε αυτόν τον τομέα. Στις επαγγελματικές ομάδες που υλοποιούν παρεμβάσεις πρόληψης περιλαμβάνονται: στελέχη πρόληψης, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί επιστήμονες, επαγγελματίες υγείας, επαγγελματίες που δουλεύουν με παιδιά/εφήβους, αστυνομικοί, επιμελητές ανηλίκων, αστυνομικοί, ιερείς κτλ.

Η πρώτη κατάρτιση για τους επαγγελματίες ξεκίνησε από την Κεντρική Μακεδονία με τη συνεργασία του ΕΚΤΕΠΝ με τα Κέντρα Πρόληψης Θεσσαλονίκης (ΠΥΞΙΔΑ, ΣΕΙΡΙΟΣ, ΔΙΚΤΥΟ ΑΛΦΑ, ΕΛΠΙΔΑ) Κιλκίς (ΝΗΡΕΑΣ), Πέλλας (ΟΡΑΜΑ), Ημαθίας (ΠΡΟΣΒΑΣΗ) και Χαλκιδικής (ΠΝΟΗ) και την υποστήριξη του ΟΚΑΝΑ, με την συμμετοχή 30 επαγγελματιών διαφορετικών ειδικοτήτων από τους αντίστοιχους νομούς. Από την Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς συμμετείχαν μεταξύ άλλων και επαγγελματίες ψυχικής υγείας από το Κέντρο Κοινότητας Δήμου Παιονίας. Η κατάρτιση θα ολοκληρωθεί τους μήνες που ακολουθούν με την εξ αποστάσεως κατάρτιση που θα δώσει σε συμμετέχοντες/ουσες την ευκαιρία για περαιτέρω εμβάθυνση στα θέματα που θίχτηκαν. Εκπαιδεύτριες της ομάδας ήταν οι κυρίες: Ιουλία Μπάφη, Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη του ΕΚΤΕΠΝ και συντονίστρια του προγράμματος POLITEIA στη χώρα μας, η κα Σωτηρία Μακαρώνη, Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης ΠΡΟΝΟΗ και η κα Μαρία Κυριακίδου, Ψυχολόγος, Αν. Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Πρόληψης ΠΥΞΙΔΑ.

Τη Δευτέρα 27 Μαρτίου 2023 ολοκλήρωσε το “ταξίδι” του το βιωματικό σεμινάριο για γονείς παιδιών εφηβικής ηλικίας με τίτλο: “Εφηβεία: τα πολλαπλά της πρόσωπα”, που υλοποιήθηκε στο Πολύκαστρο. Οι συναντήσεις, διάρκειας 18 ωρών ξεκίνησαν τον Ιανουάριο και ολοκληρώθηκαν το Μάρτιο. Στο σεμινάριο συμμετείχαν 17 γονείς και κηδεμόνες. Στην τελευταία συνάντηση, τα μέλη της ομάδας έκαναν την αποτίμηση αυτής της “διαδρομής”. Κρατώντας πλέον μια νέα “βαλίτσα” αποθεμάτων, ανέφεραν τα εξής: “ήταν ένα ωραίο ταξίδι για μένα, φεύγω λυπημένη αλλά και γεμάτη”, “έμαθα πολλά για τις εξαρτήσεις αλλά και το να μπαίνουμε στη θέση του εφήβου”, “είναι ωραίο να δουλεύεις με τον εαυτό σου”, “είδα ότι βιώνουμε όλοι το ίδιο πράγμα κι αυτό μου έδωσε θάρρος, πήρα δύναμη στο να   κάνω καλύτερη εμένα και για εμένα και για την οικογένειά μου”, “αφήνω έξω από τη βαλίτσα τις λάθος σκέψεις και τους αρνητικούς χειρισμούς, κρατάω την σωστή διαχείριση της συμπεριφοράς μου, το σεβασμό, την αισιοδοξία και την επικοινωνία”, “έχω καταλάβει πράγματα για μένα πολλά, ήρθα με πολλές ενοχές και δεν νιώθω έτσι πλέον”, “στην αρχή ήμουν πιο αγχωμένη, τώρα νιώθω πιο σίγουρη, πιο δυνατή, κρατάω την επικοινωνία και τον σεβασμό”, “κρατάω την αποδοχή αυτών που συμβαίνουν στο έφηβο παιδί”, “καταλήγω ότι περισσότερες λύσεις υπάρχουν μέσα από τις συζητήσεις”, “ήταν ένα ωραίο ταξίδι, πήρα γνώσεις και αισιοδοξία για να συνεχίσω”, “αυτές οι συναντήσεις είναι πολύ χρήσιμες γιατί μας παίρνουν κάποιες ενοχές”, “χάρηκα πολύ που ταξίδεψα με την ομάδα, δεν είμαι μόνη μου, πάνω κάτω περνάμε τα ίδια”, “η βαλίτσα μου είναι ελαφριά, οι εμπειρίες είναι χωρίς βάρος, θα έχει χώρο και για πολύ περισσότερα”.

Στόχος του σεμιναρίου ήταν η ενίσχυση του γονεϊκού τους ρόλου και η βελτίωση ατομικών δεξιοτήτων που συμβάλλουν στην πρόληψη των εξαρτήσεων και των εξαρτητικών συμπεριφορών. Τα θέματα που διαπραγματεύτηκε η ομάδα είχαν να κάνουν με τις αλλαγές και τα χαρακτηριστικά της εφηβείας, την αποδοχή και την κατανόηση, τα χαρακτηριστικά της λειτουργικής οικογένειας, τις αξίες, την αυτοεκτίμηση, την οριοθέτηση, την επικοινωνία, την διαχείριση των συγκρούσεων, τα συναισθήματα, την σεξουαλικότητα και την πρόληψη των εξαρτήσεων. Από τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης φάνηκε ότι στην πλειοψηφία τους βρήκαν το σεμινάριο ικανοποιητικό, οι προσδοκίες τους ικανοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, εμπλουτίστηκαν οι γνώσεις τους σε μεγάλο βαθμό, ήταν χρήσιμο για την ενίσχυση του γονεϊκού τους ρόλου και βοήθησε στη βελτίωση της θετικής αλληλεπίδρασης τους με τα άλλα μέλη της οικογένειας τους.

Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Δήμο Παιονίας και το Σύλλογο Γυναικών Δήμου Παιονίας ΕΥΚΡΑΝΤΗ. Ιδιαίτερα ευχαριστούμε την κα Γαρυφαλλιά Καρβουνιάρη, πρόεδρο του Δ.Σ. της Κοινωφελούς Επιχείρησης Δήμου Παιονίας για την άψογη συνεργασία, τη φιλοξενία και τη φροντίδα.

Τι είναι η ενσυναίσθηση; Είναι σημαντική για τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους; Έχουμε εμείς ενσυναίσθηση στην καθημερινότητά μας;Τι μας βοηθάει να δείχνουμε ενσυναίσθηση και τι μας δυσκολεύει; Αυτά και άλλα ερωτήματα μας απασχόλησαν στα βιωματικά εργαστήρια που υλοποιήθηκαν στους μαθητές και τις μαθήτριες των 4 τμημάτων της Α΄ Τάξης του 2ου Γυμνασίου Κιλκίς, που επισκέφτηκαν το χώρο του Κέντρου Πρόληψης, το διάστημα Μάρτιος – Απρίλιος, κατόπιν αιτήματος του σχολείου. Στα εργαστήρια, διάρκειας 90 λεπτών, δόθηκε στα παιδιά η δυνατότητα, μέσα από παιχνίδια ρόλων και αφήγηση ιστορίας να “μπουν” στη θέση διαφορετικών ανθρώπων και καταστάσεων, να ανταλλάξουν σκέψεις, αποψεις, προβληματισμούς και εμπειρίες σχετικά με την ενσυναίσθηση, να συνειδητοποιήσουν πόσο σημαντική είναι η αποδοχή του άλλου και η διαφορετικότητα και να εντοπίσουν πώς τα ίδια βιώνουν την ενσυναίσθηση στη δική τους καθημερινή πραγματικότητα και στις σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους. Στα εργαστήρια μας συντρόφεψε το λαικό ινδικό παραμύθι: “Οι έξι τυφλοί”, από το βιβλίο της Δάφνης Φιλίππου & Πόλας Καραντάνα «Ιστορίες για να ονειρεύεσαι… παιχνίδια για να μεγαλώνεις», το οποίο μοιραζόμαστε μαζί σας, για να σας συντροφέψει κι εσάς!

Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα χωριό της Ινδίας ζούσαν ένας τυφλός μαχαραγιάς και πέντε σοφοί άνθρωποι, επίσης τυφλοί. Οι συγχωριανοί τους τους σέβονταν και τους βοηθούσαν. Επειδή ήταν τυφλοί και δεν μπορούσαν να δουν με τα μάτια τους τον κόσμο, χρησιμοποιούσαν όλες τις άλλες αισθήσεις τους και κυρίως τη φαντασία τους. Επίσης χρησιμοποιούσαν τα μάτια των άλλων, γι’ αυτό άκουγαν προσεκτικά τις ιστορίες που τους έλεγαν. Άκουγαν και όσους είχαν ταξιδέψει σε μακρινές χώρες. Έτσι μπορούσαν να γνωρίσουν τον κόσμο και τη ζωή έξω από τον τόπο τους. Οι πέντε σοφοί άκουγαν με ενδιαφέρον όλες τις ιστορίες, αλλά κυρίως εκείνες που αφορούσαν ελέφαντες. Ο πρώτος τυφλός φανταζόταν τον ελέφαντα σαν έναν τεράστιο βράχο. Ο δεύτερος τον φανταζόταν σαν έναν τεράστιο κορμό δέντρου, ο τρίτος πίστευε ότι μοιάζει με μεγάλο φίδι, ο τέταρτος με ιπτάμενο χαλί και ο πέμπτος με χοντρό σωλήνα. Μια ημέρα ένας ελέφαντας μπήκε με βήμα βαρύ στο χωριό και στάθηκε στην πλατεία. Όλοι έτρεξαν να δουν αυτό το τόσο μεγάλο και θορυβώδες πλάσμα φωνάζοντας: « Ένας ελέφαντας! Ένας ελέφαντας!». Ο μαχαραγιάς, μαζί με τους πέντε τυφλούς σοφούς, έφτασε στην πλατεία του χωριού όπου βρισκόταν ο ελέφαντας και τους ζήτησε να του τον περιγράψουν. Οι τυφλοί προχώρησαν για να δουν με τα μάτια της αφής το πλάσμα που είχε μονοπωλήσει τις συζητήσεις και τη σκέψη τους τόσο καιρό, και άρχισαν να το αγγίζουν. Ο πρώτος ψηλάφισε την πλαϊνή πλευρά αυτού του τεράστιου ζώου. «Ο ελέφαντας είναι ένας πολύ ψηλός βράχος με σκληρή επιφάνεια!» δήλωσε. Ο δεύτερος άντρας άγγιξε τα πόδια του ελέφαντα. «Είναι όπως τον φανταζόμουν, ένας τεράστιος κορμός δέντρου!» αναφώνησε. Ο τρίτος έπιασε την ουρά του. «Ο ελέφαντας είναι ένα τεράστιο φίδι», είπε. Ο τέταρτος τυφλός άντρας έπιασε το τεράστιο αυτί του ελέφαντα. «Πιστεύω ότι ο ελέφαντας είναι ένα μαγικό χαλί που μπορεί να πετάξει πάνω από τα βουνά και τα δάση!» δήλωσε ικανοποιημένος. Ο πέμπτος, που κατά σύμπτωση έπιασε την προβοσκίδα, απέρριψε όλα όσα είπαν οι προηγούμενοι και υποστήριξε ότι όλοι έκαναν λάθος και ότι στην πραγματικότητα ήταν ένας μεγάλος ελαστικός σωλήνας. Ο μαχαραγιάς, που δεν έβγαζε άκρη, άκουσε εκείνη τη στιγμή έναν πιτσιρίκο να λέει: «Την αλήθεια θα τη βρεις, αν τη θέση σου αλλάξεις!». Τότε οι πέντε τυφλοί άλλαξαν θέσεις. Και τότε άρχισαν να μην είναι τόσο σίγουροι και να προβληματίζονται, ώσπου κατάλαβαν… «Ο καθένας μας είχε ακουμπήσει μόνο ένα μέρος του ζώου και είδε αυτό που ήθελε να δει», είπε ο ένας. «Ο καθένας αναγνώρισε αυτό που σκεφτόταν από πριν», είπε ο άλλος. «Για να μάθουμε ποια είναι η αλήθεια, θα πρέπει να συνδέσουμε όλα τα κομμάτια», είπε ο τρίτος, κι έτσι συνέχισαν να συζητάνε στο δρόμο μέχρι το σπίτι. Ο μαχαραγιάς χαμογέλασε ευχαριστημένος, γιατί αναγνώρισε για άλλη μια φορά πόσο σοφοί ήταν οι πέντε τυφλοί που συνειδητοποίησαν ότι για να καταλάβουν την αλήθεια για τον ελέφαντα έπρεπε να δουν τόσο με τα δικά τους μάτια όσο και με τα μάτια του άλλου.

Ύστερα από πρόσκληση του Διευθυντή του 1ου Δημοτικού Σχολείου Γουμένισσας υλοποιήθηκε βραχεία παρέμβαση στους μαθητές και τις μαθήτριες της ΣΤ΄ τάξης στο χώρο του σχολείου την Τετάρτη 5 Απριλίου 2023. Το βιωματικό εργαστήρι διάρκειας 90΄είχε στόχο να συζητήσουν τα παιδιά πώς μπορούν τα ίδια να έχουν μια υπεύθυνη συμπεριφορά απέναντι σε θέματα λεκτικής βίας και απομόνωσης/αποκλεισμού τους από συνομήλικα παιδιά. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από το πρόγραμμα με τίτλο “Οι ευγενείς ιππότες της στρογγυλής τάξης σε επικίνδυνες αποστολές” του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων & Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας “Αθηνά Πολύβουλος” του Δήμου Αθηναίων οι μαθητές/-τριες είχαν την ευκαιρία μέσα από την αφήγηση ιστοριών, το ομαδικό παιχνίδι, τη ζωγραφική και τη συζήτηση να εντοπίσουν επιθυμητές συμπεριφορές και τρόπους σκέψης που θα τους προστατεύσουν από την αγένεια και τον εκφοβισμό.

Ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 3 Απριλίου 2023 στο Κιλκίς το βιωματικό σεμινάριο για γονείς παιδιών σχολικής ηλικίας με τίτλο “Ανακαλύπτοντας μαζί τα όρια”. Οι συναντήσεις, διάρκειας 16 ωρών ξεκίνησαν το Φεβρουάριο κι ολοκληρώθηκαν τον Απρίλιο. Στο σεμινάριο συμμετείχαν 16 γονείς και κηδεμόνες. Στόχος του σεμιναρίου ήταν η ενίσχυση του γονεϊκού τους ρόλου και η βελτίωση ατομικών δεξιοτήτων που συμβάλλουν στην πρόληψη των εξαρτήσεων και των εξαρτητικών συμπεριφορών. Τα θέματα που διαπραγματεύτηκε η ομάδα είχαν να κάνουν με την οριοθέτηση, την αυτοφροντίδα, την επικοινωνία, τα συναισθήματα και την αποδοχή της διαφορετικότητας. Από τα ερωτηματολόγια αξιολόγησης φάνηκε ότι στην πλειοψηφία τους βρήκαν το σεμινάριο ικανοποιητικό, οι προσδοκίες τους ικανοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό, εμπλουτίστηκαν οι γνώσεις τους σε μεγάλο βαθμό, ήταν χρήσιμο για την ενίσχυση του γονεϊκού τους ρόλου και βοήθησε στη βελτίωση της θετικής αλληλεπίδρασης τους με τα άλλα μέλη της οικογένειας τους. Το ατομικό τετράδιο δραστηριοτήτων που συνόδευε τις συναντήσεις χρησιμοποιήθηκε από όλα τα συμμετέχοντα μέλη και το αξιολόγησαν πολύ χρήσιμο. Τέλος στην ερώτηση τι κρατάνε από τις συναντήσεις ανέφεραν τα εξής: “έμαθα πως δεν χρειάζεται να δίνω λύσεις”,  “αίσθημα ικανοποίησης και αισιοδοξίας”, “νιώθω λιγότερες τύψεις”, “νέες γνωριμίες και κοινές ανησυχίες”, “είδα από διαφορετική οπτική γωνία”, “κατάλαβα ότι οι λάθος συμπεριφορές των παιδιών ξεκινούν από μας”, “περισσότερη ηρεμία και ψυχραιμία”.