Κατηγορία: Βιωματικά εργαστήρια

Τι είναι η ενσυναίσθηση; Είναι σημαντική για τις σχέσεις μας με τους άλλους ανθρώπους; Έχουμε εμείς ενσυναίσθηση στην καθημερινότητά μας; Τι μας βοηθάει να δείχνουμε ενσυναίσθηση και τι μας δυσκολεύει; Αυτά και άλλα ερωτήματα μας απασχόλησαν στα βιωματικά εργαστήρια που υλοποιήθηκαν στους μαθητές και στις μαθήτριες των Α΄ και Β’ Τάξεων, την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026  και τη Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 αντίστοιχα.

Στα εργαστήρια, διάρκειας 2 διδακτικών ωρών το καθένα, δόθηκε στα παιδιά η δυνατότητα, μέσα από παιχνίδια ρόλων και αφήγηση ιστορίας να “μπουν” στη θέση διαφορετικών ανθρώπων και καταστάσεων, να ανταλλάξουν σκέψεις, απόψεις, προβληματισμούς και εμπειρίες σχετικά με την ενσυναίσθηση, να συνειδητοποιήσουν πόσο σημαντική είναι η αποδοχή του άλλου και η διαφορετικότητα και να εντοπίσουν πώς τα ίδια βιώνουν την ενσυναίσθηση στη δική τους καθημερινή πραγματικότητα και στις σχέσεις τους με τους άλλους ανθρώπους. Στα εργαστήρια μας συντρόφεψε το λαικό ινδικό παραμύθι: “Οι έξι τυφλοί”, από το βιβλίο της Δάφνης Φιλίππου & Πόλας Καραντάνα «Ιστορίες για να ονειρεύεσαι… παιχνίδια για να μεγαλώνεις», το οποίο μοιραζόμαστε μαζί σας, για να σας συντροφέψει κι εσάς!

Μια φορά κι έναν καιρό, σε ένα χωριό της Ινδίας ζούσαν ένας τυφλός μαχαραγιάς και πέντε σοφοί άνθρωποι, επίσης τυφλοί. Οι συγχωριανοί τους τους σέβονταν και τους βοηθούσαν. Επειδή ήταν τυφλοί και δεν μπορούσαν να δουν με τα μάτια τους τον κόσμο, χρησιμοποιούσαν όλες τις άλλες αισθήσεις τους και κυρίως τη φαντασία τους. Επίσης χρησιμοποιούσαν τα μάτια των άλλων, γι’ αυτό άκουγαν προσεκτικά τις ιστορίες που τους έλεγαν. Άκουγαν και όσους είχαν ταξιδέψει σε μακρινές χώρες. Έτσι μπορούσαν να γνωρίσουν τον κόσμο και τη ζωή έξω από τον τόπο τους.

Οι πέντε σοφοί άκουγαν με ενδιαφέρον όλες τις ιστορίες, αλλά κυρίως εκείνες που αφορούσαν ελέφαντες. Ο πρώτος τυφλός φανταζόταν τον ελέφαντα σαν έναν τεράστιο βράχο. Ο δεύτερος τον φανταζόταν σαν έναν τεράστιο κορμό δέντρου, ο τρίτος πίστευε ότι μοιάζει με μεγάλο φίδι, ο τέταρτος με ιπτάμενο χαλί και ο πέμπτος με χοντρό σωλήνα.

Μια ημέρα ένας ελέφαντας μπήκε με βήμα βαρύ στο χωριό και στάθηκε στην πλατεία. Όλοι έτρεξαν να δουν αυτό το τόσο μεγάλο και θορυβώδες πλάσμα φωνάζοντας: « Ένας ελέφαντας! Ένας ελέφαντας!». Ο μαχαραγιάς, μαζί με τους πέντε τυφλούς σοφούς, έφτασε στην πλατεία του χωριού όπου βρισκόταν ο ελέφαντας και τους ζήτησε να του τον περιγράψουν.

Οι τυφλοί προχώρησαν για να δουν με τα μάτια της αφής το πλάσμα που είχε μονοπωλήσει τις συζητήσεις και τη σκέψη τους τόσο καιρό, και άρχισαν να το αγγίζουν. Ο πρώτος ψηλάφισε την πλαϊνή πλευρά αυτού του τεράστιου ζώου.

«Ο ελέφαντας είναι ένας πολύ ψηλός βράχος με σκληρή επιφάνεια!» δήλωσε.

Ο δεύτερος άντρας άγγιξε τα πόδια του ελέφαντα.

«Είναι όπως τον φανταζόμουν, ένας τεράστιος κορμός δέντρου!» αναφώνησε.

Ο τρίτος έπιασε την ουρά του.

«Ο ελέφαντας είναι ένα τεράστιο φίδι», είπε.

Ο τέταρτος τυφλός άντρας έπιασε το τεράστιο αυτί του ελέφαντα.

«Πιστεύω ότι ο ελέφαντας είναι ένα μαγικό χαλί που μπορεί να πετάξει πάνω από τα βουνά και τα δάση!» δήλωσε ικανοποιημένος.

Ο πέμπτος, που κατά σύμπτωση έπιασε την προβοσκίδα, απέρριψε όλα όσα είπαν οι προηγούμενοι και υποστήριξε ότι όλοι έκαναν λάθος και ότι στην πραγματικότητα ήταν ένας μεγάλος ελαστικός σωλήνας.

Ο μαχαραγιάς, που δεν έβγαζε άκρη, άκουσε εκείνη τη στιγμή έναν πιτσιρίκο να λέει:

«Την αλήθεια θα τη βρεις, αν τη θέση σου αλλάξεις!»

Τότε οι πέντε τυφλοί άλλαξαν θέσεις. Και τότε άρχισαν να μην είναι τόσο σίγουροι και να προβληματίζονται, ώσπου κατάλαβαν…

«Ο καθένας μας είχε ακουμπήσει μόνο ένα μέρος του ζώου και είδε αυτό που ήθελε να δει», είπε ο ένας.

«Ο καθένας αναγνώρισε αυτό που σκεφτόταν από πριν», είπε ο άλλος.

«Για να μάθουμε ποια είναι η αλήθεια, θα πρέπει να συνδέσουμε όλα τα κομμάτια», είπε ο τρίτος, κι έτσι συνέχισαν να συζητάνε στο δρόμο μέχρι το σπίτι.

Ο μαχαραγιάς χαμογέλασε ευχαριστημένος, γιατί αναγνώρισε για άλλη μια φορά πόσο σοφοί ήταν οι πέντε τυφλοί που συνειδητοποίησαν ότι για να καταλάβουν την αλήθεια για τον ελέφαντα έπρεπε να δουν τόσο με τα δικά τους μάτια όσο και με τα μάτια του άλλου.

Ολοκληρώθηκε τη Δευτέρα 16 Μαρτίου 2026 από το Κέντρο Πρόληψης «ΝΗΡΕΑΣ», που λειτουργεί σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων – Ε.Ο.Π.Α.Ε., το βιωματικό σεμινάριο για γονείς παιδιών εφηβικής ηλικίας με τίτλο: “Εφηβεία: τα πολλαπλά της πρόσωπα”, που υλοποιούνταν στο Πολύκαστρο από τον Ιανουάριο έως το Μάρτιο 2026 και ήταν διάρκειας 14 ωρών. Στο σεμινάριο συμμετείχαν 8 γονείς. Στόχος της παρέμβασης είναι οι γονείς να υποστηριχθούν στο ρόλο τους, με το να ενισχύσουν δεξιότητες που σχετίζονται με την εκπλήρωση του γονεϊκού τους ρόλου για να μπορούν να συμβάλλουν πιο αποτελεσματικά στην προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των μελών της οικογένειάς τους, ώστε αυτά να μπορέσουν να αναπτύξουν τα ταλέντα τους και να πραγματώσουν το δυναμικό τους. Οι γονείς μέσα από βιωματικές διαδικασίες στο σεμινάριο είχαν τη δυνατότητα: α) να αναγνωρίσουν τους τρόπους με τους οποίους οι δικές τους συμπεριφορές και το περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά τους επηρεάζουν την ανάπτυξη των τελευταίων, β) να μάθουν να χρησιμοποιούν κατάλληλες πρακτικές διαπαιδαγώγησης που αφορούν την πειθαρχία, οριοθέτηση, επίβλεψη και διαχείριση ενοχλητικών συμπεριφορών των παιδιών, γ) να αυξήσουν τη θετική αλληλεπίδραση με τα παιδιά τους και δ) να μάθουν να είναι υπεύθυνοι/-ες και να αποτελούν πρότυπο για τα παιδιά τους, επιδεικνύοντας θετική συμπεριφορά, στάσεις και αξίες. Τα θέματα που διαπραγματεύτηκε η ομάδα είχαν να κάνουν με τις αλλαγές και τις ανάγκες των παιδιών κατά τη διάρκεια της εφηβείας, την αποδοχή και την κατανόηση, τα χαρακτηριστικά της λειτουργικής οικογένειας, την οριοθέτηση, τη λειτουργική επικοινωνία, την διαχείριση των συγκρούσεων, την αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση των συναισθημάτων και την ενσυναίσθηση. Το σεμινάριο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Δήμο Παιονίας.

Ύστερα από αίτημα της εκπαιδευτικού  στα πλαίσια εφαρμογής εκπαιδευτικού προγράμματος εργαστηρίου δεξιοτήτων με τίτλο: «Μαθαίνω για το σώμα μου, τις σχέσεις μου, την υγεία μου», πραγματοποιήθηκε βραχεία παρέμβαση στο χώρο του σχολείου με τις μαθήτριες και τους μαθητές της ΣΤ΄ τάξης του 7^ου Δημοτικού Σχολείου Κιλκίς. Υλοποιήθηκαν δυο συναντήσεις διάρκειας 90 λεπτών καθεμιά, που βασίζονταν στις αρχές της βιωματικής μάθησης και της αλληλεπίδρασης σε μικρές ομάδες με στόχο να μάθουν τα παιδιά την έννοια της συναίνεσης και της οριοθέτησης του προσωπικού τους χώρου, ώστε να σέβονται τον εαυτό τους και τους άλλους ανθρώπους και να μπορούν να πουν όχι σε κακοποιητικές συμπεριφορές. Συγκριμένα, η  πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου με θέμα βιώνοντας αλλαγές στην εφηβεία και η δεύτερη την Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026 με θέμα εγώ, το σώμα μου και οι άλλοι: προσωπικά όρια και συναίνεση.

Ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026 από το Κέντρο Πρόληψης «ΝΗΡΕΑΣ», που λειτουργεί σε συνεργασία με τον Εθνικό Οργανισμό Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων – Ε.Ο.Π.Α.Ε., η ενδοσχολική επιμόρφωση για τους/τις εκπαιδευτικούς του 2ου Δημοτικού Σχολείου Κιλκίς με θέμα: «Η ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας ως πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης» που υλοποιούνταν στο Κιλκίς από τον Οκτώβριο 2025 και ήταν διάρκειας 16 ωρών. Η επιμόρφωση ήταν βιωματικού χαρακτήρα και βασίστηκε στην ομαδοσυνεργατική μέθοδο. Στην επιμόρφωση συμμετείχαν 12 εκπαιδευτικοί. Στόχος της παρέμβασης ήταν η προαγωγή της ψυχοκοινωνικής υγείας των εκπαιδευτικών και η ενίσχυση της ψυχικής τους ανθεκτικότητας, προκειμένου να υποστηριχθούν στο ρόλο τους, να φροντιστούν και να είναι σε θέση να φροντίσουν καλύτερα και τους/τις μαθητές/τριες τους. 

Κατά τη διάρκεια της επιμόρφωσης δόθηκε η δυνατότητα στους/στις συμμετέχοντες/-ουσες, μέσα σε ένα κλίμα ασφάλειας, αποδοχής και εμπιστοσύνης:

• να ενισχύσουν προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες όπως αυτοεκτίμηση, αυτοπεποίθηση, αυτεπάρκεια, αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων, ενσυναίσθηση, επικοινωνία, συνεργασία, φροντίδα,
• να επεξεργαστούν συναισθήματα ανασφάλειας και άγχους,
• να αναζητήσουν και να ενισχύσουν αξίες, πεποιθήσεις και αποθέματα που λειτουργούν ως κινητήριος δύναμη και καθοδηγούν τις επιλογές και τον τρόπο δράσης,
• να ενισχύσουν ικανότητες επαναπροσδιορισμού και ιεράρχησης νέων στόχων, υπευθυνότητας, ενεργούς συμμετοχής και ανάληψης πρωτοβουλιών,
• να εστιάσουν στην αξιοποίηση πηγών και σχέσεων υποστήριξης.

Στην τελευταία μας συνάντηση, αναστοχαστήκαμε πάνω σε αυτή την εμπειρία που μοιραστήκαμε όλοι και όλες μαζί. Η ανατροφοδότηση από τα μέλη της ομάδας ήταν πάρα πολύ θετική. Κάποια από τα σχόλιά τους είναι: «Το σεμινάριο με βοήθησε να μάθω πράγματα για τον εαυτό μου και τους συναδέλφους μου και να δω κάποιες καταστάσεις με διαφορετική ματιά», «Το σεμινάριο με βοήθησε στο να γνωρίσω καλύτερα και να αλληλεπιδράσω με άλλους συναδέλφους», «Το σεμινάριο με βοήθησε στον τρόπο που σκέφτομαι και ερμηνεύω κάποιες καταστάσεις», «Η συμμετοχή μου στο σεμινάριο με έβαλε στη διαδικασία να σκεφτώ περισσότερο και να ψάξω περισσότερο μέσα μου», «Η συμμετοχή μου στο σεμινάριο με έκανε να μοιραστώ τα συναισθήματά μου και να αντιμετωπίζω με άλλα μάτια το επάγγελμά μου», «Το σεμινάριο με βοήθησε στο να δω και να ακούσω τον απέναντί μου με μεγαλύτερη προσοχή», «Το σεμινάριο με βοήθησε να καταλάβω ότι και οι άλλοι αντιμετωπίζουν ίδιες δυσκολίες με μένα και ότι υπάρχει αλληλοϋποστήριξη μεταξύ μας», «Πιστεύω πως το σεμινάριο ενίσχυσε το αίσθημα της ενότητας», «Το σεμινάριο με βοήθησε στη διαχείριση των σχέσεων και στην αλληλεπίδραση με τους συναδέλφους», «Μου άρεσαν ιδέες, που ίσως εγώ δεν τις σκέφτηκα, σχετικά με την εκπαιδευτική διαδικασία, τις οποίες μοιραστήκαμε», «Στο σεμινάριο κάναμε διάφορες δραστηριότητες που τις χρησιμοποιώ και μέσα στην τάξη μου», «Ως εκπαιδευτικός κατάλαβα ότι έχω ίδιους προβληματισμούς και στόχους αλλά και ίδιες ανησυχίες και προσδοκίες με τους άλλους, ακόμα και τις πιο διαφορετικές αντιλήψεις στο τέλος τις κατανόησα», «Μέσα στο σεμινάριο έμαθα να συμπαραστέκομαι στον άλλο, να του δίνω χώρο και χρόνο, να επεξεργάζομαι τα θέλω του άλλου», «Το σεμινάριο με βοήθησε στο να ακούω και να παρατηρώ περισσότερο τους μαθητές και τις μαθήτριές μου», «Ότι καινοτόμο, διαφορετικό, ελκυστικό για μένα ως εκπαιδευτικό, το δανείστηκα από το σεμινάριο για να το χρησιμοποιήσω και στους δικούς μου μαθητές», «Το σεμινάριο με βοήθησε ίσως στο να δω κάποιες δύσκολες καταστάσεις κάποιων τάξεων με διαφορετικό τρόπο», «Το σεμινάριο με βοήθησε να καταλάβω ότι ανήκω σε ένα σχολείο που κυριαρχεί το ομαδοσυνεργατικό πνεύμα και παρά τις διαφορές και τις δυσκολίες που υπάρχουν, υπάρχει μια λύση ευνοϊκή προς όλους», «Μέσα στο σεμινάριο υπήρξε μια σύνδεση με κάποιους από τους συναδέλφους που σίγουρα χρειαζόμασταν», «Μέσα στο σεμινάριο ενισχύθηκε η κατανόηση των άλλων», «Το προσωπικό μου όφελος από το σεμινάριο, όπως και των υπολοίπων συναδέλφων είναι κατ’ επέκταση κέρδος και για το σχολείο συνολικά», «Το σεμινάριο βοήθησε στη συνεργασία μεταξύ των συναδέλφων που το παρακολούθησαν», «Γνώρισα συναδέλφους σε άλλο περιβάλλον, πιο χαλαρό, οπότε ενισχύθηκαν οι σχέσεις μαζί τους και βοηθήθηκε ο τομέας της συνεργασίας», «Το σεμινάριο με βοήθησε στο να συμμετέχω περισσότερο μέσα στην σχολική πραγματικότητα».

Στα ερωτηματολόγια αξιολόγησης όλοι/-ες οι συμμετέχοντες/-ουσες ανέφεραν ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό το σεμινάριο ικανοποίησε τις ανάγκες τους και ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες τους. Επίσης, αξιολόγησαν το σεμινάριο ως πολύ χρήσιμο για την ενίσχυση του επαγγελματικού τους ρόλου. Επιπλέον, ανέφεραν ότι μέσα στο σεμινάριο βίωσαν θετικά συναισθήματα, ότι πήραν υποστήριξη, φροντίδα και νοιάξιμο και ότι τους/τις βοήθησε να αλληλεπιδράσουν θετικά με τα άλλα μέλη της ομάδας.

Ως πολύ θετικά στοιχεία του σεμιναρίου έκριναν την επιλογή των θεματικών ενοτήτων, την ποικιλία των βιωματικών δραστηριοτήτων, την συνολική διοργάνωση, τον τρόπο προσέγγισης των ζητημάτων, τις εκπαιδευτικές μεθόδους, τη χρήση της ομαδοσυνεργατικής μεθόδου, το μοίρασμα, τις συζητήσεις, την αλληλεπίδραση μεταξύ των μελών της ομάδας, την επικοινωνία και την κατανόηση. Τέλος, ανέφεραν ότι θα πρότειναν ανεπιφύλακτα το σεμινάριο αυτό και σε άλλους/-ες συναδέλφους εκπαιδευτικούς καθώς τέτοια σεμινάρια πρέπει να υλοποιούνται γιατί υποστηρίζουν τους εκπαιδευτικούς και το σχολείο.

Στα πλαίσια προγράμματος δεξιοτήτων σεξουαλικής αγωγής τα παιδιά των τμημάτων Β1 και Β3 του 3ου Γυμνασίου Κιλκίς, επισκέφθηκαν το χώρο του Κ.Π. “ΝΗΡΕΑΣ”, την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026 και την Τρίτη 3 Μαρτίου 2026 αντίστοιχα. Κατά τις επισκέψεις τα παιδιά συμμετείχαν σε βιωματικό εργαστήριο με θέμα την αναγνώριση επιρροών από τους συνομηλίκους και την αντίσταση σε πίεση, διάρκειας 2 διδακτικών ωρών η καθεμία. Μέσα από βιωματικές ασκήσεις και ανταλλαγή απόψεων,  προβληματισμών και εμπειριών, δόθηκε στα παιδιά η δυνατότητα να διερευνήσουν το δικό τους τρόπο λήψης αποφάσεων αλλά και να εντοπίσουν ποια στοιχεία παίζουν ρόλο στη λήψη μιας απόφασης. Παράλληλα εστιάσαμε στο πόσο σημαντικό είναι να προσπαθούν να αντιλαμβάνονται τις συνέπειες των αποφάσεών τους καθώς και το να αναλαμβάνουν την ευθύνη για αυτές, με στόχο τη λήψη αποφάσεων που μας βοηθούν να παραμένουμε υγιείς και ασφαλείς.